12.1 चिकित्सा क्षेत्र
12.1.1 पुनर्संयोजित डीएनए प्रौद्योगिकी आधारित औषधियाँ
12.1.1.1 मानव इंसुलिन
12.1.1.2 इंटरफेरॉन
12.1.1.3 एरिथ्रोपोएटिन (EPO)
12.1.1.4 वृद्धि हार्मोन
12.1.1.5 रक्त जमाव कारक (Factor VIII एवं IX)
12.1.1.6 पुनर्संयोजित टीके
12.1.1.7 चिकित्सीय प्रोटीन
12.1.1.8 जैव-औषधियाँ (Biopharmaceuticals)
12.1.2 आणविक निदान
12.1.2.1 पीसीआर (PCR)
12.1.2.2 आरटी-पीसीआर (RT-PCR)
12.1.2.3 रियल टाइम पीसीआर (qPCR)
12.1.2.4 मल्टीप्लेक्स पीसीआर
12.1.2.5 डीएनए प्रोब तकनीक
12.1.2.6 एलाइजा (ELISA)
12.1.2.7 वेस्टर्न ब्लॉटिंग
12.1.2.8 नॉर्दर्न ब्लॉटिंग
12.1.2.9 साउदर्न ब्लॉटिंग
12.1.2.10 जैव संवेदक (Biosensors)
12.1.3 जीनोमिक चिकित्सा
12.1.3.1 मानव जीनोम परियोजना
12.1.3.2 व्यक्तिगत चिकित्सा
12.1.3.3 औषधि-जीनोमिक्स (Pharmacogenomics)
12.1.3.4 परिशुद्ध चिकित्सा (Precision Medicine)
12.1.3.5 रोग जीन मानचित्रण
12.1.3.6 जीनोम-व्यापी संघ अध्ययन (GWAS)
12.1.4 प्रोटिओमिक्स एवं मेटाबोलोमिक्स
12.1.4.1 प्रोटीन विश्लेषण
12.1.4.2 प्रोटीन फिंगरप्रिंटिंग
12.1.4.3 जैव संकेतकों की खोज
12.1.4.4 चयापचय प्रोफाइलिंग
12.1.4.5 प्रणाली जीवविज्ञान (Systems Biology)
12.1.5 स्टेम सेल एवं पुनर्योजी चिकित्सा
12.1.5.1 भ्रूणीय स्टेम सेल
12.1.5.2 वयस्क स्टेम सेल
12.1.5.3 प्रेरित बहुशक्तियुक्त स्टेम सेल (iPSC)
12.1.5.4 ऊतक अभियांत्रिकी
12.1.5.5 अंग पुनर्जनन
12.1.5.6 जैव-मुद्रण (Bioprinting)
12.1.6 कैंसर जैव प्रौद्योगिकी
12.1.6.1 ट्यूमर मार्कर
12.1.6.2 मोनोक्लोनल एंटीबॉडी चिकित्सा
12.1.6.3 CAR-T कोशिका चिकित्सा
12.1.6.4 प्रतिरक्षा चिकित्सा (Immunotherapy)
12.1.6.5 ऑन्कोलाइटिक वायरस
12.1.6.6 कैंसर टीके
12.1.7 आरएनए आधारित चिकित्सा
12.1.7.1 siRNA चिकित्सा
12.1.7.2 miRNA चिकित्सा
12.1.7.3 एंटीसेंस ओलिगोन्यूक्लियोटाइड
12.1.7.4 mRNA टीके
12.1.7.5 आरएनए हस्तक्षेप (RNAi)
12.1.8 उन्नत चिकित्सा जैव प्रौद्योगिकी
12.1.8.1 जीनोमिक चिकित्सा
12.1.8.2 प्रिसिजन मेडिसिन
12.1.8.3 व्यक्तिगत उपचार रणनीतियाँ
12.1.8.4 कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित रोग निदान
12.1.8.5 डिजिटल बायोलॉजी
12.1.8.6 बायोइन्फॉर्मेटिक्स आधारित औषधि खोज
12.1.8.7 कम्प्यूटेशनल जीवविज्ञान
12.1.8.8 सिंथेटिक जीवविज्ञान आधारित उपचार
12.2 कृषि क्षेत्र
12.2.1 पौध ऊतक संवर्धन
12.2.1.1 टोटीपोटेंसी
12.2.1.2 कॉलस संवर्धन
12.2.1.3 सस्पेंशन संवर्धन
12.2.1.4 मेरिस्टेम संवर्धन
12.2.1.5 भ्रूण संवर्धन
12.2.1.6 परागकोष संवर्धन
12.2.1.7 बीजांड संवर्धन
12.2.1.8 प्रोटोप्लास्ट संवर्धन
12.2.1.9 सोमैटिक भ्रूणजनन
12.2.1.10 कृत्रिम बीज
12.2.2 आणविक पादप प्रजनन
12.2.2.1 मार्कर सहायक चयन
12.2.2.2 मार्कर सहायक बैकक्रॉसिंग
12.2.2.3 QTL मानचित्रण
12.2.2.4 जीनोमिक चयन
12.2.2.5 आणविक प्रजनन
12.2.3 कृषि जीनोमिक्स
12.2.3.1 पौध जीनोम अनुक्रमण
12.2.3.2 तुलनात्मक जीनोमिक्स
12.2.3.3 क्रियात्मक जीनोमिक्स
12.2.3.4 ट्रांसक्रिप्टोमिक्स
12.2.3.5 प्रोटिओमिक्स
12.2.3.6 मेटाबोलोमिक्स
12.2.4 जैव उर्वरक एवं जैव नियंत्रण
12.2.4.1 पौध वृद्धि प्रोत्साहक जीवाणु (PGPR)
12.2.4.2 राइजोबियम तकनीक
12.2.4.3 एजोटोबैक्टर
12.2.4.4 एजोस्पिरिलम
12.2.4.5 नीलहरित शैवाल
12.2.4.6 माइकोराइजा
12.2.4.7 जैव नियंत्रण कारक
12.2.4.8 ट्राइकोडर्मा
12.2.4.9 बैसिलस थुरिंजिएन्सिस (Bt)
12.2.5 जलवायु-स्मार्ट कृषि जैव प्रौद्योगिकी
12.2.5.1 सूखा सहनशीलता जीन
12.2.5.2 ऊष्मा सहनशीलता जीन
12.2.5.3 लवणता सहनशीलता
12.2.5.4 बाढ़ प्रतिरोध
12.2.5.5 कार्बन दक्ष फसलें
12.2.6 कृषि में उन्नत अनुप्रयोग
12.2.6.1 स्मार्ट फसल अभियांत्रिकी
12.2.6.2 जीन स्टैकिंग
12.2.6.3 जलवायु परिवर्तन अनुकूल फसलें
12.2.6.4 जैव-सुदृढ़ीकरण (Biofortification)
12.2.6.5 खाद्य सुरक्षा हेतु जैव प्रौद्योगिकी
12.2.6.6 कृषि रोबोटिक्स एवं AI
12.2.6.7 डिजिटल कृषि
12.2.6.8 सटीक कृषि (Precision Agriculture)
12.3 जीएम फसलें (आनुवंशिक रूप से संशोधित फसलें)
12.3.1 ट्रांसजेनिक प्रौद्योगिकी
12.3.1.1 जीन पृथक्करण
12.3.1.2 जीन क्लोनिंग
12.3.1.3 पुनर्संयोजित डीएनए निर्माण
12.3.1.4 रूपांतरण (Transformation)
12.3.1.5 पुनर्जनन
12.3.1.6 आणविक स्क्रीनिंग
12.3.2 जीन अंतरण तकनीक
12.3.2.1 एग्रोबैक्टीरियम मध्यस्थित जीन अंतरण
12.3.2.2 Ti प्लास्मिड
12.3.2.3 जीन गन विधि
12.3.2.4 इलेक्ट्रोपोरेशन
12.3.2.5 सूक्ष्म इंजेक्शन
12.3.2.6 लिपोसोम आधारित अंतरण
12.3.3 प्रमुख जीएम फसलें
12.3.3.1 बीटी कपास
12.3.3.2 गोल्डन राइस
12.3.3.3 फ्लेवर सेवर टमाटर
12.3.3.4 शाकनाशी प्रतिरोधी फसलें
12.3.3.5 विषाणु प्रतिरोधी फसलें
12.3.3.6 जैव-सुदृढ़ीकृत फसलें
12.3.3.7 खाद्य टीके (Edible Vaccines)
12.3.4 जीन स्टैकिंग
12.3.4.1 बहु-लक्षण अभियांत्रिकी
12.3.4.2 कीट एवं शाकनाशी प्रतिरोध
12.3.4.3 पोषण संवर्धन एवं तनाव सहनशीलता
12.3.5 सिंथेटिक जीवविज्ञान आधारित फसलें
12.3.5.1 कृत्रिम जीन परिपथ
12.3.5.2 कृत्रिम उपापचयी मार्ग
12.3.5.3 अभियांत्रिक प्रकाश संश्लेषण
12.3.5.4 कृत्रिम क्लोरोप्लास्ट डिज़ाइन
12.3.5.5 कार्बन स्थिरीकरण अभियांत्रिकी
12.3.6 जैव सुरक्षा एवं विनियमन
12.3.6.1 जैव सुरक्षा परीक्षण
12.3.6.2 जोखिम मूल्यांकन
12.3.6.3 पर्यावरणीय प्रभाव
12.3.6.4 खाद्य सुरक्षा मूल्यांकन
12.3.6.5 जैव विविधता संरक्षण
12.3.6.6 राष्ट्रीय एवं अंतरराष्ट्रीय नियम
Study Raw: Education World of India आप सभी Students के सहूलियत के लिए Social Media पर भी सारे Students को Bihar के सारे News से Updated रखते है। आपलोग नीचे दिए किसी भी Social Media से जुर सकते हैं। Follow us with following link mentioned below.
| University Name | Syllabus |
|---|---|
| BRABU Universit BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| LNMU Universit BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| TMBU Universit BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| VKSU Universit BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| BNMU Universit BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| Jai Prakash Universit BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| Patliputra University BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| Purnea University BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| Magadh University BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| Munger University BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
| Patna University BA BSc BCom Syllabus | Syllabus |
Leave a Reply